Barkod Nedir? Nasıl Çalışır, Hangi Türleri Var?

Barkod nedir?

Barkod, genişlikleri farklı dikey çizgilerden oluşan, tarayıcı ya da kamerayla okunan optik bir koddur. Verideki bilgiyi — genelde 8-15 haneli bir sayı — tek bir satırda kodlar; market rafındaki hemen her üründe, depo etiketlerinde ve envanter kayıtlarında karşınıza çıkar.

Barkod, fiziksel bir ürünü elle yazmadan saniyeler içinde dijital bir kayda bağlamanın en eski ve en yaygın yolu. 1970'lerin başından beri kullanılıyor. Bugün hâlâ perakende, depo, sağlık ve varlık yönetiminde en çok tercih edilen tanımlama yöntemi.

Barkod nasıl çalışır?

Bir tarayıcı ya da kamera, çizgilerin genişliğini ve aralarındaki boşlukları okuyarak bunları sayılara çevirir. Her semboloji (kodlama kuralı) bu çizgi-boşluk desenini farklı şekilde yorumlar, bu yüzden bir barkodu okumak için tarayıcının hangi sembolojiyle karşılaştığını tanıması gerekir — çoğu modern tarayıcı ve telefon kamerası bunu otomatik yapar.

Barkodun sonunda genelde bir kontrol hanesi (check digit) bulunur: diğer basamaklardan matematiksel bir formülle hesaplanan bu son rakam, kod okunduğunda ya da elle girildiğinde otomatik doğrulama sağlar. Hesaplanan değer kodun üzerindekiyle uyuşmazsa, sistem etiketin hasarlı ya da yanlış girilmiş olduğunu anlar.

Yaygın barkod türleri

EAN-13 ve UPC sabit bir ürün koduna bağlı olduğu için varlık etiketlemeye uygun değildir — bir kere atanmış kodu değiştirmek serbest değildir. Code 128, harf ve rakamı birlikte taşıyabildiği ve içeriği tamamen size bağlı olduğu için iç kullanım etiketlerinde (depo, ekipman, envanter) en çok tercih edilen semboloji.

Barkod ile karekod (QR kod) arasındaki fark

Barkod tek boyutlu, karekod iki boyutludur — karekod çok daha fazla veri taşır, hasara karşı daha dayanıklıdır ve doğrudan bir bağlantı içerebilir; ayrıntılı karşılaştırma karekod nedir sayfasında. Buna rağmen barkod tamamen eskimiş değil: zaten Code 128 tabanlı bir sisteme yatırım yapmış depolar ya da yüksek hızlı sabit tarayıcılı bantlar için değiştirmenin bir maliyeti var, karekoda geçmenin getirisi her zaman bu maliyeti karşılamıyor.

Barkod nasıl oluşturulur ve okutulur?

Ücretsiz barkod oluşturucu EAN-13, UPC-A, Code 128 ve daha fazlasını destekler; bir değer girdiğinizde kontrol hanesini kendisi hesaplar. Tek bir kod değil, bir liste ya da envanterin tamamı için kod gerekiyorsa toplu barkod oluşturma aracı bir CSV'yi ya da yapıştırdığınız listeyi baskıya hazır bir sayfaya çevirir; sembolojiniz özellikle Code 128 ise Code 128 barkod oluşturucu GS1-128 gibi ayrıntıları da kapsar.

Okutma tarafında, ücretsiz barkod okuyucu telefon kamerasıyla ya da yüklediğiniz bir fotoğrafla EAN, UPC ve Code 128'i okur, aynı ekrandan karekod da okuyabilir. Kurulum gerekmez, özel donanım da.

Barkodun asıl işe yaradığı an, bastığınız etiketin bir kayda bağlandığı andır. UNIO24'te barkod, karekod ve NFC etiketleri tek bir tarama ile aynı kaydı açar: konum, sorumlu kişi, bakım geçmişi. Mevcut Code 128 etiketlerinizi değiştirmeden de kullanabilirsiniz — 50 varlığa kadar ücretsiz bir hesap, bu etiketleri sisteme bağlamak için yeterlidir.

SSS

Hangi barkod türünü seçmeliyim?

Perakende ürünü satıyorsanız ve endüstri standart bir kod gerekiyorsa EAN-13 ya da UPC-A zorunlu olabilir. İç kullanım için — depo rafı, ekipman etiketi, envanter — Code 128 hem harf hem rakam taşıyabildiği ve içeriği size bağlı olduğu için neredeyse her zaman daha pratik bir seçim.

Barkodum bulanık ya da eğik basılırsa yine okunur mu?

Çizgilerin netliği ve aralarındaki boşluklar bozulmadığı sürece küçük bir eğiklik genelde sorun çıkarmaz, çoğu tarayıcı ve kamera açıyı kendisi telafi eder. Ama baskı bulanıksa ya da çizgilerden biri diğerine karışmışsa kod büyük ihtimalle hiç okunmaz — barkodda karekoddaki gibi bir hata düzeltme payı yoktur.

Bir barkod tek bir ürün türü için mi, yoksa her fiziksel birim için ayrı mı olur?

Perakende sembolojilerinde (EAN, UPC) bir kod bir ürün türünü temsil eder — aynı modelin bütün kutuları aynı kodu taşır. Varlık etiketlemede durum ters döner. Her fiziksel birime kendi benzersiz kodu atanır, aynı model iki laptop bile farklı barkod taşır, çünkü amaç ürün türünü değil o tek birimi izlemektir.