[{"data":1,"prerenderedAt":192},["ShallowReactive",2],{"page-tr-glossary-fmea-nedir":3},{"content":4,"isFallback":177,"alternates":191},{"id":5,"title":6,"body":7,"description":175,"extension":176,"heroDark":177,"keywords":178,"locale":179,"meta":180,"navigation":183,"path":184,"seo":185,"sitemap":187,"stem":189,"translationKey":178,"__hash__":190},"content/tr/glossary/fmea-nedir.md","FMEA Nedir? Hata Türü ve Etkileri Analizi",{"type":8,"value":9,"toc":159},"minimark",[10,15,19,23,26,49,56,60,63,66,69,73,84,88,97,105,108,126,130,135,138,142,145,149,152,156],[11,12,14],"h2",{"id":13},"fmea-nedir","FMEA nedir?",[16,17,18],"p",{},"FMEA (Failure Mode and Effects Analysis — Hata Türü ve Etkileri Analizi, Türkçe kısaltmasıyla HTEA), bir süreç ya da ürün henüz hataya yol açmadan, olası hata türlerini sistematik olarak önceden belirleyip önem sırasına koyan bir risk analizi yöntemidir. Konusu geçmişte olmuş bir arızanın incelenmesi değil, henüz gerçekleşmemiş bir arızanın tahmin edilmesidir — bir ekip bir süreci adım adım gözden geçirip her adımda \"burada ne ters gidebilir?\" sorusunu sorar.",[11,20,22],{"id":21},"fmea-nasıl-puanlanır-rpn","FMEA nasıl puanlanır: RPN",[16,24,25],{},"Her olası hata türü üç ölçüte göre 1 ile 10 arasında puanlanır:",[27,28,29,37,43],"ul",{},[30,31,32,36],"li",{},[33,34,35],"strong",{},"Şiddet (Severity, S):"," Hata gerçekleşirse sonucu ne kadar ciddi olur? 1 = fark edilmez, 10 = güvenlik riski ya da tam duruş.",[30,38,39,42],{},[33,40,41],{},"Görülme sıklığı (Occurrence, O):"," Bu hata ne sıklıkta gerçekleşir ya da gerçekleşmesi beklenir? 1 = neredeyse hiç, 10 = sık sık.",[30,44,45,48],{},[33,46,47],{},"Saptanabilirlik (Detection, D):"," Hata müşteriye ya da bir sonraki adıma ulaşmadan önce ne kadar kolay yakalanır? Burada ölçek terstir — 1 = kesinlikle yakalanır, 10 = mevcut kontrollerle neredeyse hiç yakalanamaz.",[16,50,51,52,55],{},"Üç puan çarpılarak ",[33,53,54],{},"Risk Öncelik Sayısı (RPN)"," bulunur: RPN = Şiddet × Görülme Sıklığı × Saptanabilirlik. En yüksek RPN'ye sahip hata türleri önce ele alınır — puanın kendisi mutlak bir gerçek değil, hangi riskin önce çalışılacağına karar vermek için bir sıralama aracıdır.",[11,57,59],{"id":58},"bir-kalıp-üzerinde-rpn-hesabı","Bir kalıp üzerinde RPN hesabı",[16,61,62],{},"Braket üreten bir sac baskı kalıbını ele alalım. Olası hata türü tek: kalıp hizalaması zamanla kayıyor, parçada boyutsal sapma çıkıyor.",[16,64,65],{},"Şiddet puanı yüksektir (8), çünkü sapmalı braket montaj hattında geçmeyip üretimi durdurabilir. Görülme sıklığı orta düzeydedir (5) — kalıp birkaç bin baskıda bir hafifçe kayma eğilimindedir. Saptanabilirlik puanı da yüksektir (7), çünkü mevcut kontrol yalnızca vardiya sonunda yapılan örnekleme ölçümüdür; kayma, bir sonraki örnekleme yapılana kadar fark edilmeyebilir.",[16,67,68],{},"RPN = 8 × 5 × 7 = 280 — hattaki diğer hata türlerinin çoğunu geride bırakır. Karşı önlem basit. Üretim sırasında otomatik boyut kontrolü eklenir; saptanabilirlik puanı 7'den 2'ye düşer, RPN 80'e iner. Ciddiyet aynı kalır — ama artık çok daha erken yakalanıyor.",[11,70,72],{"id":71},"fmea-türleri-tasarım-ve-süreç","FMEA türleri: tasarım ve süreç",[16,74,75,76,79,80,83],{},"FMEA iki ana biçimde uygulanır. ",[33,77,78],{},"Tasarım FMEA (DFMEA)",", bir ürünün tasarımındaki olası zayıflıkları — yanlış malzeme seçimi, yetersiz tolerans gibi — üretime başlamadan önce inceler. ",[33,81,82],{},"Süreç FMEA (PFMEA)"," ise tasarımı doğru kabul edip üretim sürecinin kendisindeki olası hataları inceler — yukarıdaki kalıp hizalama örneği bir PFMEA'dır. İkisi farklı sorulara cevap verir ve genelde art arda uygulanır: önce tasarım, sonra o tasarımı üretecek süreç.",[11,85,87],{"id":86},"i̇lişkili-kavramlar","İlişkili kavramlar",[16,89,90,91,96],{},"FMEA henüz olmamış bir şeyi önceden tahmin eder; zaten uygulanmış bir değişikliğin işe yarayıp yaramadığını sonradan sınamak için ",[92,93,95],"a",{"href":94},"/tr/glossary/pdca-nedir","PDCA döngüsüne"," bakın.",[16,98,99,100,104],{},"FMEA'nın öncelik verme mantığı, ",[92,101,103],{"href":102},"/tr/glossary/kaizen-nedir","kaizen"," kültüründe de bir filtre olarak kullanılabilir — hangi küçük iyileştirmenin ilk ele alınacağına karar verirken, en yüksek RPN'ye sahip hata türü doğal bir başlangıç noktasıdır.",[106,107],"hr",{},[16,109,110,111,115,116,120,121,125],{},"FMEA'daki görülme sıklığı puanı tahminden ibaret kalmamalı; bir ekipmanın geçmiş arıza sıklığı elinizdeyse puan gerçek veriye dayanır. ",[92,112,114],{"href":113},"/tr/product/is-emri-yonetimi","UNIO24'te"," bir varlığın açılmış ",[92,117,119],{"href":118},"/tr/glossary/is-emri-nedir","iş emri"," geçmişi tam olarak bu veriyi verir — kaç kez, hangi sebeple, ne sıklıkla arızalandığı tek kayıtta durur. Bu geçmişi kendi ekipmanınızda görmek için ",[92,122,124],{"href":123},"/tr","50 varlığa kadar ücretsiz"," üye olun; ilk RPN puanınızı tahminle değil kayıtla belirleyin.",[11,127,129],{"id":128},"sss","SSS",[131,132,134],"h3",{"id":133},"fmea-ne-zaman-yapılmalı-üretime-başlamadan-önce-mi-sonra-mı","FMEA ne zaman yapılmalı — üretime başlamadan önce mi sonra mı?",[16,136,137],{},"İdeal olan üretime ya da tasarıma başlamadan öncedir, çünkü amaç hatayı gerçekleşmeden önlemektir. Ama zaten çalışan bir süreçte de yapılabilir; bu durumda mevcut arıza kayıtları görülme sıklığı puanını tahminden gerçek veriye taşır, analiz daha isabetli olur.",[131,139,141],{"id":140},"rpn-kaç-olursa-acil-sayılır","RPN kaç olursa \"acil\" sayılır?",[16,143,144],{},"Sabit, evrensel bir eşik yoktur — bazı kuruluşlar 100'ün üzerini, bazıları 125 ya da 200'ün üzerini eşik kabul eder. Daha önemlisi mutlak sayı değil sıralamadır: hattaki hata türleri RPN'ye göre sıralanır ve en yüksekten başlanır, eşik değeri o işletmenin risk toleransına göre belirlenir.",[131,146,148],{"id":147},"fmeayı-kim-yapar-tek-kişi-mi-ekip-mi","FMEA'yı kim yapar — tek kişi mi, ekip mi?",[16,150,151],{},"Ekip işidir. Tek bir kişi bir süreci her açıdan göremez; genelde süreç mühendisi, kalite sorumlusu, bakım ekibi ve mümkünse hattı fiilen çalıştıran operatör birlikte katılır — çünkü hangi hatanın ne sıklıkla ve nasıl fark edildiğini en iyi bilen genelde o işi yapan kişidir.",[131,153,155],{"id":154},"fmea-ile-kök-neden-analizi-5-neden-farkı-nedir","FMEA ile kök neden analizi (5 Neden) farkı nedir?",[16,157,158],{},"FMEA, henüz gerçekleşmemiş çok sayıda olası hatayı önceden tarayıp önceliklendiren geniş kapsamlı bir yöntemdir. Kök neden analizi (5 Neden) ise zaten gerçekleşmiş belirli bir arızanın asıl sebebini geriye doğru bulmaya çalışır — FMEA önleyici, 5 Neden ise zaten olmuş bir olayı araştırmaya yöneliktir.",{"title":160,"searchDepth":161,"depth":161,"links":162},"",2,[163,164,165,166,167,168],{"id":13,"depth":161,"text":14},{"id":21,"depth":161,"text":22},{"id":58,"depth":161,"text":59},{"id":71,"depth":161,"text":72},{"id":86,"depth":161,"text":87},{"id":128,"depth":161,"text":129,"children":169},[170,172,173,174],{"id":133,"depth":171,"text":134},3,{"id":140,"depth":171,"text":141},{"id":147,"depth":171,"text":148},{"id":154,"depth":171,"text":155},"FMEA, bir süreç ya da ürün henüz hataya yol açmadan olası hata türlerini önceden belirleyip şiddet, olasılık ve saptanabilirliğine göre puanlayan bir risk analizi yöntemidir.","md",false,null,"tr",{"date":181,"category":182},"2026-08-21","Yalın Üretim",true,"/tr/glossary/fmea-nedir",{"title":6,"description":186},"FMEA, olası hata türlerini önceden belirleyip şiddet, olasılık ve saptanabilirliğe göre puanlayan risk analizi yöntemidir. RPN hesaplama ve bir örnekle.",{"loc":184,"lastmod":188},"2026-08-22T06:01:29+03:00","tr/glossary/fmea-nedir","aBnorbdYOlMIIemGUzVldNk-g15dt6ty90Sn3JUyFJQ",[],1787426196488]